అంతరిక్ష పరిశోధన రంగంలో భారత్ను అగ్రగామిగా నిలిపిన భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO)కి 2026 సంవత్సర ప్రారంభంలోనే ఊహించని ఎదురుదెబ్బ తగిలింది. వరుస విజయాలతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రశంసలు అందుకున్న ఇస్రోకు అత్యంత విశ్వసనీయ వాహక నౌకగా పేరుగాంచిన పోలార్ శాటిలైట్ లాంచ్ వెహికల్ (PSLV) ఈసారి లక్ష్యాన్ని చేరుకోలేకపోయింది.
PSLV-C62 ప్రయోగం పూర్తిగా విఫలమవడం దేశ రక్షణ రంగానికి, భూపరిశీలన (Earth Observation) కార్యక్రమాలకు తాత్కాలికంగా ఆటంకం కలిగించే పరిస్థితిని తీసుకొచ్చింది. ఈ మిషన్ ద్వారా ప్రయోగించాల్సిన అత్యంత కీలకమైన EOS-N1 (అన్వేష) ఉపగ్రహంతో పాటు వివిధ దేశాలకు చెందిన మరో 15 చిన్న ఉపగ్రహాలు కూడా నష్టపోయాయి.
శ్రీహరికోట నుంచి లాంచ్.. మొదట సజావుగానే
ఆంధ్రప్రదేశ్లోని శ్రీహరికోట సతీష్ ధవన్ స్పేస్ సెంటర్ (SHAR) నుంచి సోమవారం ఉదయం 10.18 గంటలకు PSLV-C62 రాకెట్ నింగిలోకి దూసుకెళ్లింది. లాంచ్ అయిన మొదటి క్షణాల నుంచి మిషన్ కంట్రోల్ సెంటర్లో ఉత్కంఠ వాతావరణం నెలకొంది.
మొదటి, రెండో, మూడో దశలు (Stages) నిర్దేశిత సమయానికే పూర్తయ్యాయి. అయితే రాకెట్ గమనంలో చిన్నపాటి అస్థిరతలు కనిపించడంతో శాస్త్రవేత్తలు అప్రమత్తమయ్యారు. నాలుగో దశ (Fourth Stage) ప్రారంభమైన కొద్దిసేపటికే ద్రవ ఇంధన మోటార్లో సాంకేతిక లోపం తలెత్తింది.
నాలుగో దశలో కీలక లోపం.. రాకెట్ చక్రాల్లా తిరిగింది
నాలుగో దశలో రాకెట్ వేగం తగ్గడమే కాకుండా, దిశను నియంత్రించే వ్యవస్థ పనిచేయకపోవడంతో PSLV ఒక్కసారిగా గాల్లో చక్రాల్లా తిరుగుతూ (Tumbling Motion) చక్కర్లు కొట్టింది. షెడ్యూల్ ప్రకారం లాంచ్ అయిన 18.9 నిమిషాల్లో ఉపగ్రహాలను నిర్దేశిత కక్ష్య (Orbit)లో ప్రవేశపెట్టాల్సి ఉండగా, కేవలం 8 నిమిషాల్లోనే మిషన్ విఫలమైనట్లు ఇస్రో ప్రకటించింది.
ఈ సాంకేతిక వైఫల్యం కారణంగా భూపరిశీలన, రక్షణ అవసరాల కోసం రూపొందించిన EOS-N1 (Anvesha) ఉపగ్రహంతో పాటు మొత్తం 16 ఉపగ్రహాలు పూర్తిగా కోల్పోయినట్లు అధికారికంగా నిర్ధారించారు.
ఇస్రో చైర్మన్ ప్రకటన
మిషన్ కంట్రోల్ సెంటర్ నుంచి ప్రయోగాన్ని పర్యవేక్షించిన ఇస్రో చైర్మన్ వి. నారాయణన్ పరిస్థితిని గమనిస్తూ ఉండిపోయారు. రాకెట్ గమనాన్ని సరిచేసేందుకు శాస్త్రవేత్తలు చేసిన ప్రయత్నాలు ఫలించలేదు.
ప్రయోగం అనంతరం ఆయన మాట్లాడుతూ,
“రాకెట్ నిర్దేశించిన మార్గాన్ని అనుసరించలేకపోయింది. నాలుగో దశలో సమస్య తలెత్తినట్లు ప్రాథమికంగా గుర్తించాం. దీనిపై వైఫల్య విశ్లేషణ కమిటీ (Failure Analysis Committee) పూర్తి స్థాయిలో విచారణ జరుపుతుంది. లోపాలపై సమగ్ర నివేదిక విడుదల చేస్తాం” అని తెలిపారు.
8 నెలల్లో రెండోసారి PSLV వైఫల్యం
ఇది ఇస్రో చరిత్రలో ఒక కీలక మలుపుగా భావిస్తున్నారు. 8 నెలల వ్యవధిలో వరుసగా రెండుసార్లు PSLV ప్రయోగాలు విఫలమవడం ఇదే తొలిసారి.
గతేడాది 2025 మే 18న చేపట్టిన PSLV-C61 ప్రయోగం కూడా లక్ష్యాన్ని చేరుకోలేకపోయింది. ఆ మిషన్ ద్వారా ప్రయోగించిన EOS-09 ఉపగ్రహం కూడా నష్టపోయింది. అప్పటి నుంచి దాదాపు 8 నెలల పాటు PSLV ప్రయోగాలకు విరామం ఇచ్చిన ఇస్రో, లోపాలు సరిచేసి ఘనంగా పునరాగమనం చేస్తుందని భావించారు. అయితే తాజా వైఫల్యం శాస్త్రవేత్తలను తీవ్ర నిరాశకు గురిచేసింది.
PSLV చరిత్రలో వైఫల్యాలు
ఇస్రో 1993లో పోలార్ శాటిలైట్ లాంచ్ వెహికల్ను అభివృద్ధి చేసింది. ఇప్పటి వరకు PSLV ద్వారా 64 ప్రయోగాలు నిర్వహించగా,
- 60 ప్రయోగాలు విజయవంతం
- 4 ప్రయోగాలు విఫలం
ప్రధాన వైఫల్యాలు ఇవే:
1993 సెప్టెంబర్ 23 – PSLV-D1
మొదటి ప్రయోగమే విఫలమైంది. అయితే ఈ అనుభవమే భవిష్యత్తు విజయాలకు పునాది వేసింది.
2017 ఆగస్టు 31 – PSLV-C39
IRNSS-1H ఉపగ్రహాన్ని ప్రయోగించే సమయంలో నాలుగో దశలో ఉష్టకవచం (Heat Shield/Fairing) తెరుచుకోకపోవడంతో మిషన్ విఫలమైంది.
2025 మే 18 – PSLV-C61
సైనిక అవసరాల కోసం రూపొందించిన EOS-09 ఉపగ్రహం ప్రయోగంలో సాంకేతిక లోపం తలెత్తి రాకెట్ దారి తప్పింది.
2026 జనవరి 12 – PSLV-C62
EOS-N1 (Anvesha)తో పాటు 15 ఉపగ్రహాలు నష్టపోయాయి. వరుసగా రెండో వైఫల్యంగా ఇది ఇస్రో చరిత్రలో నమోదైంది.
దేశానికి ఎదురయ్యే ప్రభావం?
ఈ మిషన్ విఫలం కావడం వల్ల
- భూపరిశీలన కార్యక్రమాలు
- రక్షణ రంగానికి సంబంధించిన డేటా సేకరణ
- వాతావరణ మార్పుల అధ్యయనం
తాత్కాలికంగా ప్రభావితమయ్యే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. అయితే ఇస్రో గత అనుభవాలను పరిశీలిస్తే, ప్రతి వైఫల్యం తర్వాత మరింత బలంగా పునరాగమనం చేసిన చరిత్ర ఉంది.
ముందున్న సవాలు.. ఇస్రో ఎలా స్పందిస్తుంది?
ప్రపంచవ్యాప్తంగా నాసా (NASA), స్పేస్ఎక్స్ (SpaceX), రోస్కోస్మోస్ వంటి సంస్థలు కూడా వైఫల్యాలను ఎదుర్కొన్నాయి. ఇస్రో కూడా ఈ సాంకేతిక లోపాలను లోతుగా విశ్లేషించి, PSLV వ్యవస్థలో అవసరమైన మార్పులు చేసి త్వరలోనే విజయపథంలోకి తిరిగి వస్తుందని అంతరిక్ష నిపుణులు ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
SEO Keywords Used:
ISRO PSLV failure, PSLV-C62 launch failure, EOS-N1 satellite, ISRO latest news Telugu, Sriharikota rocket launch, PSLV history failures, Indian space mission failure, ISRO news today, PSLV rocket news, EOS satellite launch
Leave a Reply