హైదరాబాద్లో ట్రాఫిక్ సమస్య రోజుకి తీవ్రమవుతోంది. ఉద్యోగాలు, బిజినెస్లు, విద్యకు వెళ్ళే లక్షల మంది వల్ల ప్రధాన రహదారులు నిండిపోతున్నాయి. ఉదయం-సాయంత్రం పీక్ టైమ్స్లో ట్రాఫిక్ జామ్ सामान्यం అయ్యాయి. ఈ నేపథ్యంలో ప్రజలకు వేగంగా, సౌకర్యవంతంగా ప్రయాణించే ప్రజాపరుల రవాణా కావాలనుకుని తెలంగాణ ప్రభుత్వం కొన్ని కీలక నిర్ణయాలు తీసుకుంటుంది.
ఇప్పటికే నగరంలో అనేక ఫ్లైఓవర్లు, అండర్పాస్లు నిర్మించి ట్రాఫిక్ను తగ్గించే ప్రయత్నాలు చేస్తున్న ప్రభుత్వం ఇప్పుడు మరో ప్రతిష్టాత్మక ప్రణాళికపై దృష్టి సారించింది. అదే బస్ ర్యాపిడ్ ట్రాన్సిట్ సిస్టమ్ (BRTS). మెట్రో రైలు తరహాలో సిటీ బస్సులు ప్రత్యేక మార్గాల్లో వేగంగా ప్రయాణించే విధంగా ఈ వ్యవస్థను అమలు చేయాలని ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది.
బీఆర్టీఎస్ అంటే ఏమిటి?
బస్ ర్యాపిడ్ ట్రాన్సిట్ సిస్టమ్ అనేది ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక నగరాల్లో విజయవంతంగా అమలవుతున్న ఆధునిక ప్రజా రవాణా విధానం. ఇందులో సాధారణ బస్సుల కోసం ప్రత్యేక లేన్లు లేదా కారిడార్లు ఏర్పాటు చేస్తారు. ఈ మార్గాల్లో ఇతర వాహనాలకు అనుమతి ఉండదు. ఫలితంగా ట్రాఫిక్ జామ్ల ప్రభావం లేకుండా బస్సులు నిరంతరాయంగా ప్రయాణించగలవు.
మెట్రో రైలు మాదిరిగానే వేగవంతమైన ప్రయాణ అనుభవాన్ని అందించడమే దీని ప్రధాన లక్ష్యం. అయితే మెట్రో నిర్మాణానికి అవసరమయ్యే భారీ పెట్టుబడులతో పోలిస్తే బీఆర్టీఎస్కు చాలా తక్కువ ఖర్చు అవుతుంది. అందుకే ప్రపంచంలోని అనేక నగరాలు ఈ విధానాన్ని అమలు చేస్తున్నాయి.
ప్రత్యేక లేన్లలో మాత్రమే బస్సులు
హైదరాబాద్లో ప్రతిపాదిస్తున్న బీఆర్టీఎస్ వ్యవస్థలో ప్రధాన రహదారులపై ప్రత్యేక బస్ లేన్లు ఏర్పాటు చేయనున్నారు. ఈ లేన్లలో కేవలం ప్రభుత్వ సిటీ బస్సులు మాత్రమే ప్రయాణిస్తాయి. దీంతో ఇతర వాహనాల రద్దీ ప్రభావం బస్సులపై ఉండదు.
ప్రస్తుతం నగరంలో ఒక ప్రాంతం నుంచి మరో ప్రాంతానికి వెళ్లేందుకు గంటల సమయం పడుతున్న సందర్భాలు ఉన్నాయి. బీఆర్టీఎస్ అమల్లోకి వస్తే ప్రయాణ సమయం గణనీయంగా తగ్గే అవకాశం ఉంది. ప్రజలు తమ గమ్యస్థానాలకు వేగంగా చేరుకునే వీలుంటుంది.
మెట్రో తరహాలో స్మార్ట్ టికెటింగ్
ఈ ప్రాజెక్టులో మరో ప్రత్యేకత స్మార్ట్ టికెటింగ్ వ్యవస్థ. ప్రస్తుతం బస్సులో ఎక్కిన తర్వాత టికెట్ తీసుకోవాల్సి వస్తోంది. అయితే బీఆర్టీఎస్లో మెట్రో స్టేషన్ల తరహాలో ముందుగానే టికెట్లు కొనుగోలు చేసే సదుపాయం కల్పించనున్నారు.
ప్రత్యేక ప్లాట్ఫారమ్ల వద్ద ప్రయాణికులు స్మార్ట్ కార్డులు లేదా డిజిటల్ చెల్లింపుల ద్వారా టికెట్లు తీసుకుని నేరుగా బస్సులోకి ఎక్కవచ్చు. దీంతో బస్సులో టికెట్ జారీకి వెండితనం తగ్గి సమయం ఆదా అవుతుంది. ప్రయాణం మరింత వేగవంతమవుతుంది.
స్మార్ట్ ట్రాఫిక్ సిగ్నల్ వ్యవస్థ
బీఆర్టీఎస్ విజయానికి స్మార్ట్ ట్రాఫిక్ సిగ్నల్స్ కీలకం. బస్సు దగ్గరే పరిగణించి సిగ్నల్ను ఆటోమేటిక్గా ఆకుపచ్చ చేయగలిగే వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టనున్నారు. దీని వల్ల బస్సులు సిగ్నల్ వద్ద ఎక్కువగా ఆగవు, ప్రయాణ సమయం తగ్గి ఇంధన వినియోగం కూడా తగ్గుతుంది. ఫలితంగా ప్రయాణికులకు మరింత సౌకర్యవంతమైన సేవలు అందుతాయి.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా విజయవంతమైన మోడల్
బీఆర్టీఎస్ కొత్త వ్యవస్థ కాదు. ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా 170కి పైగా నగరాల్లో ఈ విధానం విజయవంతంగా అమలవుతోంది. దక్షిణ అమెరికా, యూరప్ మరియు ఆసియా అంతటా అనేక నగరాలు ఈ విధానాన్ని ఉపయోగిస్తున్నాయి.
భారతదేశంలో కూడా గుజరాత్లోని అహ్మదాబాద్ జన్మార్గ్ BRTS, మహారాష్ట్రలోని పుణె రెయిన్బో BRTS మంచి ఫలితాలను అందించాయి. లక్షలాది మంది ప్రయాణికులు ఈ సేవలను వినియోగిస్తున్నారు. ఇదే నమూనాను హైదరాబాద్లో కూడా అమలు చేయాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
మెట్రోతో పోలిస్తే భారీగా ఖర్చు ఆదా
మెట్రో రైలు ప్రాజెక్టుల నిర్మాణానికి వేల కోట్ల రూపాయల పెట్టుబడి అవసరం అవుతుంది. భూముల సేకరణ, ఎలివేటెడ్ కారిడార్లు, స్టేషన్ల నిర్మాణం వంటి అంశాలు భారీ వ్యయంతో కూడుకున్నవి.
అయితే బీఆర్టీఎస్ కోసం ఇప్పటికే ఉన్న రహదారులనే వినియోగించుకోవచ్చు. కొన్ని మార్పులు, ప్రత్యేక లేన్లు, స్మార్ట్ సిగ్నల్ వ్యవస్థలు ఏర్పాటు చేస్తే సరిపోతుంది. అందువల్ల మెట్రోతో పోలిస్తే చాలా తక్కువ ఖర్చుతో ప్రజలకు మెరుగైన రవాణా సదుపాయం అందించవచ్చు.
సాధ్యాసాధ్యాలపై సమగ్ర అధ్యయనం
ప్రభుత్వ ఆదేశాల మేరకు రోడ్లు మరియు భవనాల శాఖ (R&B), జీహెచ్ఎంసీ అధికారులు నగరంలోని ప్రధాన రహదారులను పరిశీలిస్తున్నారు. ఫ్లైఓవర్లు, ప్రస్తుత మెట్రో కారిడార్లు, ట్రాఫిక్ రద్దీ ఎక్కువగా ఉండే ప్రాంతాలను అధ్యయనం చేస్తున్నారు.
ఎక్కడ బీఆర్టీఎస్ కారిడార్లు ఏర్పాటు చేయాలి, అవి ఎంత ప్రయోజనకరంగా ఉంటాయో, ప్రయాణికులు ఎలా స్పందిస్తారో తదితర అంశాలపై పూర్తి నివేదిక సిద్ధం చేస్తున్నారు. ఆ నివేదిక ఆధారంగా ప్రభుత్వం తుది నిర్ణయం తీసుకుంటుంది.
కాలుష్య నియంత్రణలో కీలక పాత్ర
బీఆర్టీఎస్ అమల్లోకి వస్తే వ్యక్తిగత వాహనాల వినియోగం తగ్గే అవకాశం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ప్రస్తుతం ట్రాఫిక్ సమస్యల కారణంగా చాలామంది సొంత వాహనాలను ఉపయోగిస్తున్నారు.
అయితే వేగవంతమైన, సమయపాలనతో కూడిన బస్సు సేవలు అందుబాటులోకి వస్తే ప్రజలు ప్రజా రవాణా వైపు మొగ్గు చూపే అవకాశం ఉంది. దీనివల్ల వాహనాల సంఖ్య తగ్గి వాయు కాలుష్యం కూడా తగ్గుతుంది. పర్యావరణ పరిరక్షణలో ఇది కీలక అడుగుగా మారవచ్చు.
హైదరాబాద్ రవాణా రంగంలో కొత్త అధ్యాయం
హైదరాబాద్ ఇప్పటికే దేశంలోని వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న నగరాల్లో ఒకటి. భవిష్యత్తులో మరింత జనాభా, వాహనాల పెరుగుదల నేపథ్యంలో ప్రజా రవాణాను బలోపేతం చేయడం అత్యంత అవసరం. ఈ నేపథ్యంలో తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రతిపాదిస్తున్న బీఆర్టీఎస్ ప్రాజెక్ట్ నగర రవాణా రంగంలో కొత్త అధ్యాయానికి నాంది పలికే అవకాశం కనిపిస్తోంది.
ప్రత్యేక లేన్లు, స్మార్ట్ టికెటింగ్, ఆధునిక ట్రాఫిక్ సిగ్నల్ వ్యవస్థలతో కూడిన ఈ ప్రాజెక్ట్ అమల్లోకి వస్తే హైదరాబాద్ వాసులకు ట్రాఫిక్ రహిత, వేగవంతమైన మరియు సౌకర్యవంతమైన ప్రయాణ అనుభవం అందుబాటులోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది. దీంతో నగర ట్రాఫిక్ సమస్యకు గణనీయమైన పరిష్కారం లభిస్తుందని అధికారులు ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
Leave a Reply