మహిళల శరీర స్వాతంత్ర్యం, వ్యక్తిగత నిర్ణయాల హక్కును మరింత బలపరుస్తూ భారత సుప్రీంకోర్టు కీలకమైన తీర్పును వెలువరించింది. ఇష్టం లేకుండా గర్భం కొనసాగించాలని ఏ మహిళను కూడా ఒత్తిడి చేయడం చట్టవిరుద్ధమని అత్యున్నత న్యాయస్థానం స్పష్టంగా పేర్కొంది. మైనర్గా ఉన్న సమయంలో గర్భవతైన ఓ యువతికి 30 వారాల గర్భాన్ని తొలగించేందుకు అనుమతిస్తూ సుప్రీంకోర్టు శుక్రవారం నాడు ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది.
మహిళలకు సంతానోత్పత్తికి సంబంధించిన నిర్ణయాలు స్వతంత్రంగా తీసుకునే హక్కు ఉందని (Reproductive Autonomy) మరోసారి నొక్కిచెప్పిన సుప్రీంకోర్టు, ఈ కేసులో ముంబై హైకోర్టు గతంలో ఇచ్చిన ఉత్తర్వులను రద్దు చేసింది. జస్టిస్ బీవీ నాగర్నత నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం ఈ కేసును విచారించి, యువతి మానసిక స్థితి, సామాజిక పరిస్థితులు, వైద్య నివేదికలను సమగ్రంగా పరిగణలోకి తీసుకొని ఈ కీలక తీర్పును వెలువరించింది.
కేసు నేపథ్యం ఇదే…
మహారాష్ట్రకు చెందిన ఓ బాలిక తన బాయ్ఫ్రెండ్తో ఉన్న సంబంధం కారణంగా కొన్ని నెలల క్రితం గర్భవతైంది. ఆ సమయంలో ఆమె వయస్సు కేవలం 17 ఏళ్లు మాత్రమే. ప్రస్తుతం ఆమె వయస్సు 18 సంవత్సరాలు నాలుగు నెలలు కాగా, గర్భధారణ 30 వారాలకు చేరుకుంది. అనుకోకుండా ఏర్పడిన ఈ గర్భాన్ని కొనసాగించడం తనకు ఇష్టం లేదని, దానివల్ల భవిష్యత్తులో తీవ్ర సామాజిక, మానసిక సమస్యలు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉందని పేర్కొంటూ ఆమె ముంబై హైకోర్టును ఆశ్రయించింది.
అయితే భారత వైద్య గర్భవిచ్ఛితి చట్టం (Medical Termination of Pregnancy Act) ప్రకారం గర్భాన్ని తొలగించేందుకు నిర్దేశించిన గడువు దాటిపోయిందని పేర్కొంటూ, ముంబై హైకోర్టు ఆమె అభ్యర్థనను తిరస్కరించింది. దీంతో ఆ యువతి సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించింది.
సుప్రీంకోర్టులో వాదనలు
యువతి తరఫు న్యాయవాది సుప్రీంకోర్టులో బలమైన వాదనలు వినిపించారు. గర్భాన్ని ఇష్టం లేకుండా కొనసాగించాల్సి వస్తే ఆ అమ్మాయి తీవ్ర మానసిక ఒత్తిడి, ఆందోళనకు గురయ్యే ప్రమాదం ఉందని తెలిపారు. అంతేకాకుండా, సమాజంలో ఎదురయ్యే కళంకం, వ్యక్తిగత భవిష్యత్తుపై పడే ప్రభావాన్ని కూడా కోర్టు పరిగణలోకి తీసుకోవాలని కోరారు.
ముఖ్యంగా, మహిళకు తన శరీరంపై నిర్ణయం తీసుకునే హక్కు రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21 ద్వారా కల్పించబడిన వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛలో భాగమని న్యాయవాది వాదించారు. గర్భవిచ్ఛితికి ఆలస్యమైనప్పటికీ, ఆమె హక్కును విస్మరించడం అన్యాయమని పేర్కొన్నారు.
ధర్మాసనం కీలక వ్యాఖ్యలు
ఇరుపక్షాల వాదనలు విన్న అనంతరం ధర్మాసనం స్పష్టమైన అభిప్రాయానికి వచ్చింది. గర్భవిచ్ఛితి నిర్ణయం ఆలస్యమైనప్పటికీ, ఆ కారణంగా మహిళకు ఉన్న మౌలిక హక్కులను విస్మరించలేమని పేర్కొంది. ఇష్టం లేకుండా గర్భాన్ని కొనసాగించమని ఒత్తిడి చేయడం చట్టవిరుద్ధమే కాకుండా, మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనగా పరిగణించాల్సిన అంశమని కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది.
“సంతానోత్పత్తి అనేది పూర్తిగా వ్యక్తిగత నిర్ణయం. ఆ నిర్ణయం తీసుకునే హక్కు మహిళకు మాత్రమే ఉంది. ఆమె ఇష్టానికి విరుద్ధంగా గర్భాన్ని కొనసాగించమని ఎవరూ బలవంతం చేయలేరు” అని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది.
వైద్య నివేదికలకు ప్రాధాన్యం
ఈ కేసులో అత్యంత కీలకమైన అంశం వైద్య నిపుణుల నివేదిక. యువతికి గర్భవిచ్ఛితి నిర్వహించినా ప్రాణాపాయం లేదని, వైద్యపరంగా అది సాధ్యమేనని డాక్టర్లు ఇచ్చిన నివేదికను సుప్రీంకోర్టు పరిగణలోకి తీసుకుంది. ఈ వైద్య అభిప్రాయాల ఆధారంగానే గర్భవిచ్ఛితికి అనుమతి ఇచ్చింది.
అయితే, ఈ ప్రక్రియ పూర్తిగా వైద్య పర్యవేక్షణలో జరగాలని, యువతి నుంచి లిఖితపూర్వక అండర్టేకింగ్ తీసుకోవాలని కోర్టు ఆదేశించింది. అలాగే, సంబంధిత వైద్యులను గర్భవిచ్ఛితి చేయడానికి అధికారికంగా అనుమతించింది.
మహిళల హక్కులకు బలం చేకూర్చిన తీర్పు
ఈ తీర్పు మహిళల హక్కుల పరిరక్షణలో మరో మైలురాయిగా న్యాయ నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ముఖ్యంగా మైనర్గా గర్భవతైన సందర్భాల్లో, చట్టపరమైన గడువులు ఉన్నప్పటికీ, మహిళ శారీరక–మానసిక ఆరోగ్యాన్ని ప్రధానంగా పరిగణలోకి తీసుకోవాలని ఈ తీర్పు స్పష్టం చేస్తోంది.
ఇప్పటివరకు అనేక సందర్భాల్లో గర్భవిచ్ఛితి చట్టంలోని సాంకేతిక అంశాల కారణంగా మహిళలు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్న పరిస్థితులు ఉన్నాయి. అయితే ఈ తీర్పుతో, చట్టాన్ని మానవీయ కోణంలో చూడాల్సిన అవసరాన్ని సుప్రీంకోర్టు మరోసారి గుర్తుచేసింది.
సామాజిక సందేశం
ఈ కేసు ద్వారా సుప్రీంకోర్టు సమాజానికి కూడా ఒక బలమైన సందేశం ఇచ్చింది. మహిళ శరీరంపై ఆమెకే పూర్తి అధికారం ఉంటుందని, వ్యక్తిగత నిర్ణయాల్లో సమాజం లేదా వ్యవస్థలు అనవసరంగా జోక్యం చేసుకోకూడదని ఈ తీర్పు చెబుతోంది. ముఖ్యంగా యువతులు ఎదుర్కొనే సామాజిక ఒత్తిడి, కళంకం వంటి అంశాలను కూడా న్యాయవ్యవస్థ గమనిస్తోందని ఈ తీర్పు సూచిస్తోంది.
మొత్తానికి, ఈ తీర్పు మహిళల స్వేచ్ఛ, గౌరవం, శరీర స్వాతంత్ర్యానికి మరింత బలం చేకూర్చింది. భారత న్యాయ చరిత్రలో మహిళల పునరుత్పత్తి హక్కుల పరిరక్షణలో ఇది ఒక కీలక అధ్యాయంగా నిలవనుంది.
Leave a Reply