అనంతపురం జిల్లా రాయదుర్గం పట్టణం దేశవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందింది. కారణం – ఇక్కడ అభివృద్ధి చేసిన నగరవనం. ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ తన ప్రతిష్టాత్మక ‘మన్ కీ బాత్’ కార్యక్రమంలో రాయదుర్గం నగరవనాన్ని ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావిస్తూ ప్రశంసించడం ఇప్పుడు ఈ మారుమూల పట్టణాన్ని జాతీయ స్థాయిలో చర్చకు తీసుకువచ్చింది. ఎడారి వాతావరణం, తీవ్రమైన నీటి ఎద్దడి ఉన్న ప్రాంతంలోనూ పచ్చదనాన్ని పెంపొందించడం సాధ్యమేనని రాయదుర్గం నగరవనం నిరూపిస్తోంది.
అనంతపురం జిల్లా సాధారణంగా తక్కువ వర్షపాతం నమోదయ్యే ప్రాంతంగా ప్రసిద్ధి. ఇందులో భాగమైన రాయదుర్గం పట్టణం దక్షిణ భారతదేశంలోనే ఎడారి వాతావరణం కలిగిన ప్రాంతంగా పేరు పొందింది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో పచ్చదనం పెంపొందించడం, నీటి సంరక్షణ చేయడం అసాధ్యమేనని చాలామంది భావించేవారు. కానీ అటవీశాఖ అధికారులు, కేంద్ర ప్రభుత్వ సహకారంతో చేపట్టిన నగరవన అభివృద్ధి ప్రాజెక్ట్ ఈ అపోహలను చెరిపేసింది.
కేంద్ర ప్రభుత్వ నిధులతో 175 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో రాయదుర్గం నగరవనాన్ని అభివృద్ధి చేశారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం సుమారు రూ.2 కోట్ల నిధులు కేటాయించింది. ఈ నిధులను సమర్థవంతంగా వినియోగించి, ప్రజలకు ఆహ్లాదాన్ని కలిగించే ప్రకృతి వాతావరణాన్ని సృష్టించారు. నగరవనం అంతటా పచ్చని చెట్లు, మొక్కలు నాటడంతో పాటు, ప్రజలు విశ్రాంతిగా గడిపేందుకు మార్గాలు, బెంచీలు, చిన్నపిల్లల కోసం ఆటస్థలాలు ఏర్పాటు చేశారు.
ప్రధానంగా నగరవన అభివృద్ధిలో జల సంరక్షణకు పెద్దపీట వేశారు. అతి తక్కువ వర్షపాతం ఉన్న ప్రాంతం కావడంతో, భూగర్భ జలాలను పెంపొందించడమే లక్ష్యంగా అటవీశాఖ అధికారులు ప్రత్యేక ప్రణాళికలు అమలు చేశారు. వర్షపు నీటిని నిల్వ చేసేందుకు ఇంకుడు గుంతలు, చిన్న చిన్న జలాశయాలు, నీరు వృథా కాకుండా చేసే నిర్మాణాలు చేపట్టారు. దీని ఫలితంగా భూగర్భ జలాల స్థాయి క్రమంగా మెరుగుపడింది.
నగరవనంలో నాటిన మొక్కల ఎంపిక కూడా ప్రత్యేకంగా చేశారు. రాజస్థాన్ లాంటి ఎడారి ప్రాంతాలు, కొండ ప్రాంతాల్లో సహజంగా పెరిగే, తక్కువ నీటితో జీవించే మొక్కలను ఎంపిక చేసి నాటారు. ఇవి వేగంగా పెరిగే స్వభావం కలిగి ఉండటంతో పాటు, స్థానిక వాతావరణానికి అనుకూలంగా ఉంటాయి. మొక్కల సంరక్షణ కోసం ప్రత్యేక నీటి సరఫరా వ్యవస్థను కూడా ఏర్పాటు చేశారు. దీని వల్ల వర్షాభావ పరిస్థితుల్లోనూ మొక్కలు ఎండిపోకుండా సంరక్షణ సాధ్యమైంది.
ఈ నగరవనం నేడు రాయదుర్గం పట్టణ ప్రజలకు ఊపిరిపీల్చుకునే స్థలంగా మారింది. ఉదయం, సాయంత్రం వేళల్లో వాకింగ్కు వచ్చే వారు, కుటుంబాలతో విహారానికి వచ్చే ప్రజలు నగరవనంతో మమేకమవుతున్నారు. ముఖ్యంగా చిన్నపిల్లలకు ఆటవస్తువులు, ఆటస్థలాలు ఏర్పాటు చేయడంతో నగరవనం పిల్లలకూ ఆకర్షణీయంగా మారింది. నగర జీవన ఒత్తిడికి దూరంగా కొద్దిసేపు ప్రశాంతంగా గడిపే అవకాశం ఈ నగరవనం కల్పిస్తోంది.
ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ మన్ కీ బాత్ కార్యక్రమంలో రాయదుర్గం నగరవనాన్ని ప్రస్తావించడం స్థానికంగా ఆనందాన్ని తీసుకొచ్చింది. మారుమూల ప్రాంతంలో చేపట్టిన పచ్చదన కార్యక్రమం దేశ ప్రధానమంత్రి నోటి వెంట రావడం అరుదైన విషయమని స్థానికులు భావిస్తున్నారు. జల సంరక్షణ, పర్యావరణ పరిరక్షణలో రాయదుర్గం నగరవనం ఒక మోడల్ ప్రాజెక్ట్గా నిలుస్తోందని ప్రధాని ప్రశంసించారు.
ఈ సందర్భంగా రాయదుర్గం ఫారెస్ట్ రేంజ్ ఆఫీసర్ రామచంద్రుడు స్పందిస్తూ, ఎడారి ప్రాంతంగా పేరున్న రాయదుర్గంలో నగరవనం అభివృద్ధి కావడం తమకు గర్వకారణమన్నారు. జల సంరక్షణ చర్యలను ప్రధాని మోదీ స్వయంగా ప్రశంసించడం అటవీశాఖ సిబ్బందికి మరింత ప్రోత్సాహాన్ని ఇస్తోందని చెప్పారు.
ప్రధాని ప్రశంసల అనంతరం రాయదుర్గం ఎమ్మెల్యే కాల్వ శ్రీనివాసులు నగరవనాన్ని సందర్శించారు. ఈ సందర్భంగా ఆయన మాట్లాడుతూ, 2014 నుంచి 2019 మధ్యకాలంలో నగరవనం అభివృద్ధి జరిగిందని గుర్తుచేశారు. అయితే ఆ తరువాతి కాలంలో నగరవనం నిర్లక్ష్యం పాలై, భూగర్భ జలాలు తగ్గి, పచ్చదనం కొంత మేర తగ్గిందని విమర్శించారు. 2024లో కూటమి ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తరువాత నగరవనం అభివృద్ధిపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టామని తెలిపారు.
ప్రస్తుత ప్రభుత్వం జల సంరక్షణ, పర్యావరణ పరిరక్షణకు అధిక ప్రాధాన్యత ఇస్తోందని ఎమ్మెల్యే కాల్వ శ్రీనివాసులు చెప్పారు. నగరవన అభివృద్ధి పనులను మళ్లీ వేగవంతం చేసి, ప్రజలకు మరింత ఉపయోగకరంగా మార్చుతున్నామని వివరించారు. తాము చేసిన కృషినే నేడు ప్రధాని మోదీ మన్ కీ బాత్ కార్యక్రమం ద్వారా దేశ ప్రజలతో పంచుకున్నారని ఆయన పేర్కొన్నారు.
రాయదుర్గం నగరవనం నేడు కేవలం ఒక పార్క్గా మాత్రమే కాకుండా, పర్యావరణ చైతన్యానికి ప్రతీకగా నిలుస్తోంది. నీటి కొరత ఉన్న ప్రాంతాల్లోనూ సరైన ప్రణాళికలు, ప్రజాప్రతినిధుల చొరవ, ప్రభుత్వ సహకారం ఉంటే పచ్చదనం సాధ్యమేనని ఇది నిరూపిస్తోంది. భవిష్యత్లో ఇతర ఎడారి, కరవు ప్రాంతాలకు కూడా రాయదుర్గం నగరవనం ఒక మార్గదర్శకంగా నిలవనుందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ఎడారి ప్రాంతంలో పచ్చని అడవిని సృష్టించిన ఈ ప్రయత్నం, రాయదుర్గం పట్టణానికి కొత్త గుర్తింపునిచ్చింది. ప్రధాని ప్రశంసలతో దేశ దృష్టిని ఆకర్షించిన రాయదుర్గం నగరవనం, రానున్న రోజుల్లో పర్యావరణ పరిరక్షణలో ఒక ఆదర్శ ప్రాజెక్ట్గా నిలవడం ఖాయం.
Leave a Reply