అంతర్జాతీయ ఉగ్రవాద సంస్థగా పేరుగాంచిన Islamic State కు మరో భారీ ఎదురుదెబ్బ తగిలింది. ఆ సంస్థ కీలక అగ్రకమాండర్ అబు బిలాల్ మనూకీని అమెరికా-నైజీరియా సంయుక్త బలగాలు హతమార్చిన ఘటన ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది. ఈ విషయాన్ని అమెరికా అధ్యక్షుడు Donald Trump స్వయంగా ప్రకటించడం మరింత ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. ఆఫ్రికాలో ఐసిస్ కార్యకలాపాలను నడిపిస్తున్న కీలక నాయకుడిగా భావించిన మనూకీ మరణం ఉగ్రవాద నెట్వర్క్కు గట్టి దెబ్బగా విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
సాహెల్ ప్రాంతంలో ఐసిస్ కార్యకలాపాలను సమన్వయం చేస్తున్న అబు బిలాల్ మనూకీ చాలాకాలంగా అంతర్జాతీయ గూఢచారి సంస్థలకు చిక్కకుండా అజ్ఞాతంలో జీవించాడు. ఆఫ్రికాలోని పలు తీవ్రవాద గుంపులతో సంబంధాలు పెంచుకుని, స్థానిక యువతను ఉగ్రవాద దారిలోకి మళ్లించడంలో కీలక పాత్ర పోషించినట్టు సమాచారం. అయితే స్థానిక మిలీషియా వర్గాల నుంచి అందిన రహస్య సమాచారంతో అమెరికా మరియు నైజీరియా బలగాలు సంయుక్త ఆపరేషన్ నిర్వహించి అతడిని అంతమొందించినట్లు తెలుస్తోంది.
ఈ ఆపరేషన్ గురించి స్పందించిన ట్రంప్, “ఇకపై అతడు ఆఫ్రికా ప్రజలను భయపెట్టలేడు. అమెరికా పౌరులపై దాడుల కోసం కుట్రలు పన్నలేడు” అని వ్యాఖ్యానించారు. తమ సైన్యం అత్యంత క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో కూడా విజయవంతంగా ఈ మిషన్ పూర్తి చేసిందని పేర్కొన్నారు. ఈ ప్రకటన అనంతరం అంతర్జాతీయ భద్రతా వర్గాల్లో తీవ్ర చర్చ మొదలైంది.
అబు బిలాల్ మనూకీని ఐసిస్లో రెండో అత్యంత ప్రభావవంతమైన నాయకుడిగా పరిగణిస్తారు. ఐసిస్ ప్రధాన నేతలతో నేరుగా సంబంధాలు కలిగి ఉండటమే కాకుండా, ఆఫ్రికా ఖండంలో కొత్త రిక్రూట్మెంట్ వ్యూహాలను అమలు చేసిన వ్యక్తిగా గుర్తింపు పొందాడు. అతని ఆధ్వర్యంలో సాహెల్ ప్రాంతంలో అనేక దాడులు జరిగాయని భద్రతా సంస్థలు అనుమానిస్తున్నాయి.
ఐసిస్ సంస్థ చరిత్రను పరిశీలిస్తే, అది మొదట “అల్ ఖైదా ఇన్ ఇరాక్” (AQI) అనే తీవ్రవాద గ్రూప్ నుంచి విడిపోయి ఏర్పడింది. తరువాత 2014లో Abu Bakr al-Baghdadi నేతృత్వంలో “ఇస్లామిక్ స్టేట్”గా ప్రకటించుకుని ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఖలీఫత్ స్థాపన లక్ష్యంగా ముందుకు సాగింది. మధ్యప్రాచ్యం నుంచి యూరప్ వరకు పలు దేశాల్లో రక్తపాతం సృష్టిస్తూ ప్రపంచాన్ని వణికించింది.
ప్రత్యేకంగా 2015లో November 2015 Paris attacks, 2016లో 2016 Brussels bombings, అలాగే Orlando nightclub shooting వంటి దాడులు ప్రపంచాన్ని షాక్కు గురి చేశాయి. వేలాది మంది నిరపరాధులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఈ ఘటనల తరువాత అమెరికా, యూరప్, ఆసియా దేశాలు ఐసిస్పై కఠిన చర్యలు ప్రారంభించాయి.
అబూ బకర్ అల్ బగ్దాది మరణం తరువాత కూడా ఐసిస్ పూర్తిగా కూలిపోలేదు. సంస్థలో వరుసగా కొత్త ఖలీఫాలు బాధ్యతలు చేపట్టారు. Abu Ibrahim al-Hashimi al-Qurashi, Abu al-Hasan al-Qurashi, Abu al-Hussein al-Husseini al-Qurashi వంటి నేతలు తాత్కాలికంగా సంస్థను నడిపించారు. ప్రస్తుతం Abu Hafs al-Hashimi al-Qurashi నేతృత్వంలో ఐసిస్ కార్యకలాపాలు కొనసాగుతున్నట్లు అంతర్జాతీయ నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి.
ఒకప్పుడు ఇరాక్, సిరియా ప్రాంతాల్లో పెద్ద ఎత్తున భూభాగాలను ఆక్రమించిన ఐసిస్ ప్రస్తుతం బలహీనపడింది. అయినప్పటికీ పూర్తిగా అంతరించిపోలేదు. ఇప్పుడు ఆఫ్రికా, ఆసియా ప్రాంతాల్లో చిన్న చిన్న గుంపుల రూపంలో కార్యకలాపాలు కొనసాగిస్తోంది. ముఖ్యంగా నైజర్, మాలి, నైజీరియా వంటి ప్రాంతాల్లో స్థానిక మిలిటెంట్ గ్రూపులతో కలిసి పనిచేస్తున్నట్లు భద్రతా సంస్థలు హెచ్చరిస్తున్నాయి.
భారత్ సహా ప్రపంచంలోని పలు దేశాలు ఐసిస్ను అత్యంత ప్రమాదకర ఉగ్రవాద సంస్థగా గుర్తించాయి. India, United States, Iraq వంటి దేశాలు ఐసిస్ కార్యకలాపాలపై కఠిన నిఘా కొనసాగిస్తున్నాయి. సోషల్ మీడియా ద్వారా యువతను ప్రభావితం చేసే ప్రయత్నాలను అడ్డుకునేందుకు ప్రత్యేక సైబర్ మానిటరింగ్ వ్యవస్థలను కూడా అమలు చేస్తున్నాయి.
ఇప్పుడు అబు బిలాల్ మనూకీ హతం కావడం వల్ల ఐసిస్ కార్యకలాపాలు మరింత బలహీనపడే అవకాశం ఉందని భద్రతా నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. ముఖ్యంగా ఆఫ్రికాలో ఐసిస్ విస్తరణకు పెద్ద దెబ్బ తగిలినట్టేనని అంటున్నారు. అయితే ఐసిస్ మాదిరి సంస్థలు కొత్త నాయకత్వాన్ని త్వరగా తయారు చేసుకునే సామర్థ్యం కలిగి ఉండటంతో ప్రమాదం పూర్తిగా తొలగిపోయిందని భావించరాదని హెచ్చరిస్తున్నారు.
ప్రస్తుతం ఈ ఘటన అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో, భద్రతా రంగంలో హాట్ టాపిక్గా మారింది. అమెరికా-నైజీరియా సంయుక్త ఆపరేషన్ విజయవంతం కావడం ఉగ్రవాద వ్యతిరేక పోరాటంలో కీలక మైలురాయిగా భావిస్తున్నారు. ఇక ప్రపంచ దేశాలు కూడా ఉగ్రవాద నిర్మూలన కోసం మరింత సమన్వయంతో ముందుకు సాగాల్సిన అవసరం ఉందని విశ్లేషకులు సూచిస్తున్నారు.
Leave a Reply