జమ్మూ కాశ్మీర్లోని పహల్గామ్ లోయలో గతేడాది ఏప్రిల్ 22న జరిగిన ఉగ్రదాడి దేశాన్ని తీవ్ర దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసింది. అనంత్నాగ్ జిల్లాలోని ఈ పర్యాటక ప్రాంతంలో ఉగ్రవాదులు అమాయక టూరిస్టులపై కాల్పులు జరపడంతో 26 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఈ ఘటన వెనుక పాకిస్థాన్ మద్దతు ఉన్న ఉగ్రవాద సంస్థల ప్రమేయం ఉన్నట్లు భారత దర్యాప్తు సంస్థలు గుర్తించాయి. దీంతో భారత్ తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తూ పాకిస్థాన్పై కఠిన చర్యలకు దిగింది. ముఖ్యంగా ఉగ్రవాదాన్ని ప్రోత్సహిస్తున్న దేశంగా పాక్పై అంతర్జాతీయ వేదికలలో కూడా భారత్ గట్టిగా నిలబడింది.
ఈ నేపథ్యంలో భారత్ చేపట్టిన “ఆపరేషన్ సింధూర్” ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది. పాకిస్థాన్ మరియు పాకిస్థాన్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్లో ఉన్న కీలక ఉగ్రవాద స్థావరాలపై భారత సైన్యం కచ్చితమైన దాడులు నిర్వహించింది. మొత్తం 9 ప్రధాన ఉగ్ర కేంద్రాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని చేసిన ఈ ఆపరేషన్లో వందలాది మంది ఉగ్రవాదులు హతమయ్యారని సమాచారం. ఈ దాడులతో ఉగ్రవాద శిబిరాలు పూర్తిగా ధ్వంసమయ్యాయని భారత రక్షణ వర్గాలు వెల్లడించాయి. దీంతో పాకిస్థాన్కు భారత్ స్పష్టమైన హెచ్చరిక ఇచ్చినట్టైంది.
అంతేకాదు, సైనిక చర్యలతో పాటు దౌత్య, ఆర్థిక పరమైన నిర్ణయాలలో కూడా భారత్ కఠిన వైఖరిని అవలంబించింది. ఇరు దేశాల మధ్య ఉన్న వాణిజ్య సంబంధాలను భారీగా పరిమితం చేయడం, దిగుమతులు-ఎగుమతులను నిలిపివేయడం, వాఘా సరిహద్దును మూసివేయడం, గగనతల వినియోగాన్ని నిరోధించడం వంటి నిర్ణయాలు తీసుకుంది. ఈ చర్యలన్నీ పాకిస్థాన్పై తీవ్ర ప్రభావం చూపించాయి. అయినప్పటికీ పాకిస్థాన్ తన వైఖరిలో మార్పు తీసుకురాకపోవడం భారత్ను మరింత కఠిన నిర్ణయాలవైపు నడిపించింది.
ఇందులో అత్యంత కీలకమైనది సింధూ జలాల ఒప్పందంపై భారత్ తీసుకున్న నిర్ణయం. 1960లో భారత్-పాకిస్థాన్ మధ్య ప్రపంచ బ్యాంక్ మధ్యవర్తిత్వంలో కుదిరిన సింధూ జలాల ఒప్పందం ప్రకారం ఇరు దేశాలు నదీ జలాలను వినియోగించుకుంటున్నాయి. అయితే ఉగ్రవాదాన్ని ప్రోత్సహిస్తున్న దేశానికి ఇకపై సహకారం అవసరం లేదనే భావనతో భారత్ ఈ ఒప్పందాన్ని నిలిపివేస్తున్నట్టు సంకేతాలు ఇచ్చింది. “రక్తం మరియు నీరు కలిసి ప్రవహించలేవు” అని ప్రధాని Narendra Modi గతంలో చేసిన వ్యాఖ్యలను మరోసారి గుర్తు చేస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వం కఠిన నిర్ణయాలకు సిద్ధమైంది.
సింధూ నదీ జలాల విషయంలో భారత్ కఠిన వైఖరి అవలంబించడంతో పాకిస్థాన్లో ఆందోళన నెలకొంది. ముఖ్యంగా వ్యవసాయం, తాగునీటి అవసరాలకు సింధూ నదీ వ్యవస్థపై ఎక్కువగా ఆధారపడే పాకిస్థాన్కు ఇది పెద్ద దెబ్బగా మారింది. నీటి కొరత భయాలు అక్కడ రాజకీయంగా కూడా చర్చకు దారితీశాయి. దీంతో పాకిస్థాన్ అంతర్జాతీయ వేదికలను ఆశ్రయించి భారత్పై ఒత్తిడి తెచ్చే ప్రయత్నం ప్రారంభించింది.
ఈ క్రమంలో సింధూ జలాల ఒప్పందానికి సంబంధించిన వివాదాలపై పర్మనెంట్ కోర్ట్ ఆఫ్ ఆర్బిట్రేషన్లో పాకిస్థాన్ ఫిర్యాదు చేసింది. జమ్మూ కాశ్మీర్లో భారత్ నిర్మిస్తున్న కిషన్ గంగా మరియు రాట్లే జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టుల రూపకల్పన ఒప్పందానికి విరుద్ధమని పాకిస్థాన్ ఆరోపించింది. ఈ ప్రాజెక్టుల కారణంగా తమకు వచ్చే నీటి ప్రవాహం తగ్గిపోతుందని, వ్యవసాయం తీవ్రంగా దెబ్బతింటుందని పాక్ వాదించింది.
అయితే భారత్ మాత్రం ఈ ఆరోపణలను పూర్తిగా ఖండించింది. సింధూ జలాల ఒప్పంద నిబంధనల ప్రకారమే ఈ ప్రాజెక్టులు నిర్మిస్తున్నామని స్పష్టం చేసింది. అంతేకాకుండా, ఈ వివాదం పరిష్కారం కోసం ముందుగా “న్యూట్రల్ ఎక్స్పర్ట్” నియామకాన్ని భారత్ కోరింది. కానీ పాకిస్థాన్ ఏకపక్షంగా అంతర్జాతీయ ఆర్బిట్రేషన్ కోర్టును ఆశ్రయించడాన్ని భారత్ తప్పుబట్టింది.
ఇటీవల పర్మనెంట్ కోర్ట్ ఆఫ్ ఆర్బిట్రేషన్ ఇచ్చిన తీర్పుపై భారత్ తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసింది. ఈ కోర్టుకు చట్టబద్ధత లేదని స్పష్టం చేస్తూ కేంద్ర విదేశాంగ శాఖ కీలక ప్రకటన విడుదల చేసింది. విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ అధికార ప్రతినిధి Randhir Jaiswal మాట్లాడుతూ, “భారత్ ఎప్పుడూ ఈ కోర్టును గుర్తించలేదు. చట్ట విరుద్ధంగా ఏర్పాటైన ఈ కోర్టు ఇచ్చే తీర్పులు భారత్ దృష్టిలో చెల్లవు” అని స్పష్టం చేశారు.
మే 15న వెలువడిన ఈ తీర్పు చట్టబద్ధతను భారత్ పూర్తిగా తిరస్కరించడం అంతర్జాతీయంగా కూడా ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. భారత అభిప్రాయం ప్రకారం, సింధూ జలాల ఒప్పందంలో వివాద పరిష్కారానికి స్పష్టమైన విధానాలు ఉన్నప్పటికీ పాకిస్థాన్ వాటిని పక్కనపెట్టి నేరుగా కోర్టుకు వెళ్లింది. ఇది ఒప్పంద స్ఫూర్తికి విరుద్ధమని భారత్ పేర్కొంది.
మరోవైపు, దేశ భద్రత విషయంలో ఎలాంటి రాజీ పడబోమని భారత్ స్పష్టమైన సంకేతాలు ఇస్తోంది. ఉగ్రవాదం కొనసాగితే పాకిస్థాన్పై మరిన్ని కఠిన చర్యలు తప్పవని కేంద్ర ప్రభుత్వం హెచ్చరిస్తోంది. సింధూ జలాల అంశంలో భారత్ తీసుకుంటున్న వైఖరి భవిష్యత్తులో ఇరు దేశాల సంబంధాలపై మరింత ప్రభావం చూపే అవకాశం కనిపిస్తోంది.
Leave a Reply